در این مقاله از وب سایت گوینده شو، ما به شما آموزش می دهیم که چگونه یک شعر را به صورت اصولی و بدون استرس بخوانیم. اگر علاقه به یادگیری فن بیان و گویندگی دارید می توانید دوره ی حرفه ای فن بیان استاد رافعی را تهیه فرمایید.

چگونه بدون استرس شعر بخوانیم؟

اول از همه یک مداد یا خودکار در دست بگیرید و با کمک آن بخوانید. علامت گذاری کنید؛ در حاشیه بنویسید؛ قسمت های سخت را علامت بزنید؛ دور کلمات مهم، قابل توجه یا تکراری خط بکشید. برای اتصال ایده های مرتبط، خطوطی بکشید. کلمات، خطوط و قسمت های دشوار یا گیج کننده را علامت گذاری کنید. بعضی از من می پرسند چگونه بدون استرس شعر بخوانیم؟ من میگویم: شعر را چندین بار چه بی صدا و چه با صدای بلند بخوانید و با دقت به صدا و ریتم کلمات گوش دهید.

موضوع اصلی شعر را بررسی کنید

عنوان شعر را با دقت در نظر بگیرید. درباره موضوع، لحن و ژانر شعر به شما چه می گوید؟ چه چیزی را وعده می دهد؟ (پس از خواندن شعر، می خواهید به عنوان آن برگردید تا ارتباط آن را با شعر بیشتر در نظر بگیرید.) برداشت اولیه شما از موضوع شعر چیست؟ سعی کنید پاسخی برای این سوال بنویسید: «این شعر درباره چیست؟» – و سپس در طول تحلیل خود به این سؤال بازگردید. به خود فشار بیاورید تا دقیق باشید.

هدف بیشتر از یک برداشت مبهم از شعر است. نگرش نویسنده نسبت به موضوع خود چیست؟ وضعیت اساسی شعر چیست؟ در آن چه می گذرد؟ کی حرف میزنه به چه کسی؟ تحت چه شرایطی؟ جایی که؟ در مورد چی؟ چرا؟ آیا داستانی گفته شده؟ آیا چیزی – محسوس یا ناملموس – در حال توصیف است؟ برای حمایت از پاسخ های خود به طور مشخص به چه چیزی می توانید در شعر اشاره کنید؟ از آنجایی که یک شعر بسیار فشرده است، ممکن است به شما کمک کند که سعی کنید آن را با بازخوانی بلند شعر باز کنید و سطر به سطر را در میان آن حرکت دهید.

اگر شعر به صورت جمله نوشته شده باشد، می توانید بفهمید موضوع هر کدام چیست؟ فعل؟ مفعول فعل؟ یک اصلاح کننده به چه چیزی اشاره دارد؟ سعی کنید گره های نحوی را باز کنید. آیا شعر را بر اساس مقایسه ساخته است یا قیاس؟ اگر چنین است، چگونه مقایسه مناسب است؟ چگونه این دو چیز شبیه هم هستند؟ چقدر متفاوت است؟ نگرش نویسنده نسبت به موضوع خود چیست؟ جدی؟ محترم؟ کنایه آمیز؟ طنز؟ متضاد؟ خصومت آمیز؟ طنز؟ جدا؟ شوخ؟ آیا شعر برای عقل خواننده جذاب است؟ احساسات؟ دلیل؟

زمینه و قالب شعر را در نظر بگیرید

آیا اشاره ای به شخصیت ها یا رویدادهای ادبی یا تاریخی دیگر وجود دارد؟ اینها چگونه به شعر اضافه می شود؟ چگونه مناسب هستند؟ از این شاعر چه می دانید؟ در مورد سنی که او این شعر را سروده است؟ درباره آثار دیگر همین نویسنده چه میدانید؟ حتما قالب شعر را نیز در نظر بگیرید.

فرم و قالب شعر را مطالعه کنید

صدا و ریتم شعر را در نظر بگیرید. آیا الگوی متریک وجود دارد؟ اگر بله، چقدر منظم است؟ آیا شاعر از قافیه استفاده می کند یا شعر نو است؟ قافیه بر چه چیزی تاکید دارند؟ آیا تلاقی وجود دارد؟ آسونانس؟ اونوماتوپه؟ اینها چه ارتباطی با معنای شعر دارند؟ چه تأثیری در شعر ایجاد می کنند؟ آیا در شعر دودستگی وجود دارد؟ با بند مشخص شده است؟ با قافیه؟ یا تغییر موضوع؟ با تغییر در دیدگاه؟ این بخش ها چگونه با یکدیگر ارتباط دارند؟ چقدر برای این شعر مناسب هستند؟ ایده های موجود در شعر چگونه مرتب شده اند تا بتوانیم آن را درست بخوانیم؟ آیا نوعی پیشرفت وجود دارد؟ از بیرونی به درونی؟ گذشته تا حال؟ از جایی به جای دیگر؟ آیا اوج هر نوع وجود دارد؟ فرم و ژانر این شعر چگونه است؟ از چنین شعری چه انتظاری باید داشت؟ شاعر چگونه از فرم استفاده می کند؟

بخوانید: چگونه گوینده رادیو شویم

به انتخاب کلمه در شعر دقت کنید

یکی از راه‌های دیدن عمل در شعر، فهرست کردن تمام افعال آن است. در مورد شعر به شما چه می گویند؟ آیا کلمات دشوار یا گیج کننده ای وجود دارد؟ حتی اگر در مورد معنای یک کلمه مطمئن نیستید، آن را در یک فرهنگ لغت خوب جستجو کنید. اگر در حال خواندن شعرهای نوشته شده قبل از قرن بیستم هستید، یاد بگیرید که از فرهنگ لغت انگلیسی آکسفورد استفاده کنید، که می تواند به شما بگوید که چگونه تعریف و کاربرد یک کلمه در طول زمان تغییر کرده است.

مطمئن شوید که نحوه استفاده از یک کلمه – به عنوان اسم، فعل، صفت، قید – را تعیین می کنید تا بتوانید معنای مناسب آن را پیدا کنید. حتماً معانی مختلف ممکن از یک کلمه را نیز در نظر بگیرید و نسبت به تفاوت های ظریف بین کلمات هوشیار باشید. یک شاعر خوب زبان را با دقت به کار می برد. به عنوان یک خواننده خوب، شما نیز به نوبه خود باید به مفاهیم انتخاب کلمه حساس باشید.

چه حالتی در شعر برانگیخته می شود؟ چگونه این امر محقق می شود؟ راه هایی را در نظر بگیرید که نه تنها معانی کلمات بلکه صدا و ریتم شعر به ایجاد حال و هوای آن کمک می کند. آیا زبان در شعر انتزاعی است یا عینی؟ این چقدر با موضوع شعر تناسب دارد؟ آیا الگوهای ثابتی از کلمات وجود دارد؟ مثلاً آیا در شعر چند اشاره به گل یا آب یا سیاست یا مذهب وجود دارد؟ به دنبال گروه هایی از کلمات مشابه باشید.

آیا شاعر از زبان مجازی استفاده می کند؟ آیا در شعر استعاره وجود دارد؟ تشبیهات؟ آیا شخصیتی وجود دارد؟ مناسب بودن چنین مقایسه هایی را در نظر بگیرید. سعی کنید ببینید چرا شاعر یک استعاره خاص را در مقابل استعاره های ممکن دیگر برگزیده است. آیا الگویی از هر نوع استعاره وجود دارد؟ آیا معنایی در شعر وجود دارد؟ هایپربولی؟ اکسی مورون؟ پارادوکس؟ فرهنگ لغت اصطلاحات ادبی ممکن است در اینجا مفید باشد.

تا مطالب دیگر بدرود.